Is er sprake van een veiligheidsprobleem voor fietsers in de Bergstraat?
Niet volgens de statistieken op het Dashboard ongevallen. Sinds het begin van de metingen in 2018 is er slechts 1 licht ongeval gebeurd tussen een fietser en een auto. Op een totaal van 5 ongevallen is dat 20% van alle ongevallen. Raar genoeg zegt het gemeentebestuur dat er 80% ongevallen zijn met fietsers en vermelden ze het totaal van 5 ongevallen niet. 

In alle geval is dat ene ongeval nu 0,00008 procent op alle verkeersbewegingen sinds het begin van de metingen. 

Maar er werden zeer hoge snelheden gemeten op de Bergstraat!
Dat klopt, maar er zijn een paar belangrijke nuances:

  • Er werd niet bekeken of er een relatie is tussen hoge snelheden en de aanwezigheid van fietsers. Wij hebben dit statistisch laten onderzoeken en er is in feite een omgekeerde relatie tussen de hoge snelheden en aanwezigheid van fietsers. Dat wil zeggen dat men over het algemeen verantwoordelijk gedrag vertoont en men er voor kiest sneller te rijden wanneer dit geen risico vormt voor aanwezige fietsers. De statistieken geven dit ook aan. 
  • Een straat volledig afsluiten voor gemotoriseerd verkeer is de meest draconische manier om een snelheidsprobleem aan te pakken. Er zijn talrijke alternatieve oplossingen mogelijk die het regelijkheids beginsel niet schenden. Er is momenteel zelfs geen snelheidsbord "50" aanwezig op de Bergstraat, moet je weten.
  • Voor hetzelfde probleem (met statistisch zelfs meer en zwaardere ongevallen) werden in Heiende en Leeuwerkstraat minder drastische maatregelen genomen.
  • Hoge snelheden is een probleem in ELKE straat (zie hier: https://www.facebook.com/watch/?v=973737531699943), echter nergens sluiten we daarvoor straten volledig af.

Het gemeentebestuur spreekt wel van "dark numbers", cijfers die niet in de statistieken zitten. 
Naast het feit dat deze cijfers niet verschillen van onbestaande cijfers, is er een logisch probleem met die "dark numbers". Wanneer we er van uit gaan dat ongevallen tussen fietsers en auto's aan hoge snelheid ernstig van aard zijn, kunnen we er van uit gaan dat dan de hulpdiensten gebeld worden. Wanneer in Belgiƫ echter een ziekenwagen op openbaar terrein een interventie doet, komt ook steeds een politie ploeg. Het is net de politie die verantwoordelijk is voor de statistieken, dus ernstige ongevallen komen steeds in de statistieken. "Dark numbers" zouden dan dus ongevallen zijn die niet in de statistieken zitten en waar dus geen ziekenwagen voor is geweest.

De Bergstraat is wel de verbinding tussen twee fietsknooppunten... 
Neen, dat is eigenlijk niet het geval. Wanneer je op de routeplanner kijkt van fietsknooppunten, zie je dat de Oude Bergstraat en NIET de Bergstraat de verbinding vormt tussen knooppunt 61 en knooppunt 62. Logisch ook, dat is een veel mooiere route. 

Er is nu een proefproject, wat wordt er nu getest? 
Dat vragen we ons ook af. We stelden de vraag aan het gemeentebestuur en in het antwoord misten we toch een duidelijke methodologie. Het aantal auto's tellen voor en na de knip is niet zo zinvol uiteraard. Men ging metingen doen kwestie toegenomen drukte op de alternatieve routes, maar we hebben kennelijk niet voor elke straat duidelijke cijfers van voor de knip zodat een heldere vergelijking nu niet mogelijk is. Voor de Lintbekelaan zijn er bijvoorbeeld alleen cijfers van toen die nog tweerichting was. 

Zijn er impactstudies gedaan over de effecten van de knip?
Niet vanuit het gemeentebestuur. De methodologie lijkt eerder van een proefopstelling te doen en af te wachten wat de effecten te zijn. Er zijn op basis van de metingen echter wel bepaalde projecties te maken aangaande extra kosten, vervuiling en tijd en dat hebben wij wel gedaan. Meer info vind je hier.

Als er geen aantoonbaar veiligheidsprobleem is, en er zijn minder draconische alternatieve oplossingen voor het snelheidsprobleem zoals op andere plaatsen bewezen, waarom is de knip er dan toch?
Dat is een goede vraag. Het gemeentebestuur wijst voortdurend naar het mobiliteitsplan, maar dit is een beleidsdocument en geen verplichting, en het bevat op zich ook geen heldere en redelijke motivering voor de knip. Onze beste gok is dat men in feite de Liereman wil afsluiten voor gemotoriseerd verkeer. Als dat het geval zou zijn, verkiezen wij in ieder geval daar volledige transparantie over.

De knip is nu uitgevoerd met putbuizen die 40 cm in het asfalt zijn gefreesd en de markeringen zijn gedaan met permanente verf, terwijl dit een proefproject is. Waarom is dat?
Weer een goede vraag. Het is namelijk zo dat als een gemeenteweg een permanente versmalling krijgt, dit een openbaar onderzoek vereist en een goedkeuring van de gemeenteraad (Decreet Gemeentewegen). De knip wordt echter nu als een verkeerswijziging voorgesteld, wat enkel een beslissing is van het college van burgemeester en schepenen.

In plaats van auto's te weren van een goed uitgeruste autostraat, waarom worden fietsers niet verplaatst naar een vlakbij gelegen fietspad? 
Dit gaat over de Oude Bergstraat, die volledig parallel aan de Bergstraat loopt en volgens ons een waardig alternatief en oplossing voor de Bergstraat is. Het gemeentebestuur reageerde hierop met het bezwaar dat fietsers dan om zouden moeten rijden, maar dat gaat om slechts 600 meter. 

Men heeft het over de veiligheid van de fietsers in de Bergstraat, maar hoe zit het dan met de veiligheid van alle jonge en oude weggebruikers op de alternatieve wegen die nu aanzienlijk drukker gebruikt worden?
We kunnen niet anders concluderen dan dat wanneer we verkeer omleiden van een  lange straat zonder zijstraten omleiden naar verschillende kortere wegen met kruispunten en zijstraten, dit een verslechtering is van de veiligheidssituatie. We geven ook nog mee dat alle alternatieve wegen deel uitmaken van wandelknooppunten.
 
Zijn de rood/witte palen in de knip overrijdbaar? Ze zien er zo niet uit.
We contacteerden de leverancier en die bevestigden dat ze "niet vlot" overrijdbaar zijn. Prioritaire voertuigen zoals ziekenwagens moeten van hoge snelheid naar een stapvoetse snelheid gaan om er zonder schade over te geraken. Ter info: tijdens een interventie op 26/2 voor een ongeval op de Bergstraat (tussen fietsers notabene) is het MUG voertuig er over gereden, maar heeft de ziekenwagen rechtsomkeer gemaakt, wat de rit met 15 minuten verlengde. De chauffeur zou niet op de hoogte geweest zijn van het proefproject.

Ik zag dat Google Maps de Bergstraat al uit sluit van routes, hoewel dit een proefproject is. Zijn er gevolgen voor interventies van hulpdiensten?
We informeerden hiervoor bij HVZ Taxandria en zij bevestigden dat ze achterliggend Google Maps gebruiken voor routeberekening. De route (GPS of manueel) wordt gekozen door de chauffeur in kwestie die ook leunt op opleiding en lokale kennis. We hebben echter al 2 keer kunnen vaststellen dat de chauffeur geen lokale kennis heeft van de situatie in de Bergstraat. De GPS route is aanzienlijk langer dan de route over de Bergstraat en gaat over een drukker traject. HVZ Taxandria aanvaardt geen verlenging van 2 minuten bij brand in de Liereman, maar  dit betekent dat onder dezelfde voorwaarde een ziekenwagen gemiddeld 81 km/u moet rijden over de nieuwe route. 

Deze ingreep heeft verstrekkende gevolgen voor inwoners, bedrijven en bezoekers van Oud-Turnhout. Werd e.e.a. omlijst door een informatie en participatie traject?
De informatie was minimaal: enkel de inwoners van de Goordijk en 1 adres op de Bergstraat (terwijl daar 9 adressen zijn en dan nog meerdere eigenaars) kregen een inleidende brief. Een participatie traject op initiatief van de gemeente was er helaas niet. 

Waarom legt de gemeente geen apart fietspad aan?
De burgmeester gaf aan hier niet toe bereid te zijn, we vermoeden vanwege kost. Op veiligheid staat volgens ons geen prijs, maar gelukkig zijn er heel goedkope alternatieve veilige oplossingen. Het Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk straft de Bergstraat in alle geval af met een rode markering omdat er geen aparte fietsinfrastructuur is.

Ik heb de indruk dat de dorpskern veel drukker is sinds de knip.
We hebben hier geen cijfers van maar we krijgen hier meer en meer anecdotische informatie over. Het lijkt ons logisch, want verkeer is net als water: wanneer een kanaal dicht gaat, zoekt het water een weg (bedoelde woordspeling!) langs andere kanalen. Dit is niet optimaal want er ligt al veel druk op de dorpskern, zeker tijdens de spits.

De metingen tonen dat 25% van het verkeer over de Bergstraat vrachtwagens is, horen die daar wel?
Wel zij zijn natuurlijk wel een groot deel van het probleem, te meer omdat er in de Bergstraat geen tonnagebeperking is en de vrachtwagens geen bestemmingsverkeer zijn voor de Bergstraat, de Lint of de Hoge Mierdse Heide. Een enorm eenvoudige en goedkope oplossing zoudan ook het invoeren van een tonnagebeperking zijn.